Pokrzywka

Charakterystyka pokrzywki

Pokrzywka jest schorzeniem dermatologicznym, które dotyka około 20% ludzi. W jej wyniku pojawiają się na skórze, która wcześniej nie wykazywała zmian, bąble pokrzywkowe lub obrzęki naczynioruchowe. Czasami obserwuje się występowanie obu tych symptomów jednocześnie.

W diagnostyce pokrzywki często dochodzi do pomyłek z innymi dermatozami, w tym ze świerzbem. Wyróżnia się dwa główne typy zmian skórnych w przebiegu tej choroby:

• bąbel pokrzywkowy, który objawia się jako opuchnięcie o różnych rozmiarach, otoczone zaczerwienieniem. Zmiana ta wywołuje świąd, a czasem pieczenie, jednak jest nietrwała i znika zwykle w ciągu 30 minut do 24 godzin, przywracając skórze jej pierwotny stan;
• obrzęk naczynioruchowy, który charakteryzuje się nagłym, dobrze widocznym obrzękiem głębszych warstw skóry i tkanki podskórnej lub błon śluzowych, często z towarzyszącym rumieniem lub zmianą barwy skóry. Obrzęk ten może być bolesny, rzadziej wywołuje świąd i utrzymuje się dłużej niż bąbel pokrzywkowy, zazwyczaj zanikając po upływie 72 godzin.

Osoby cierpiące na pokrzywkę doświadczają znacznego pogorszenia jakości życia, które jest tym bardziej odczuwalne, im bardziej zaawansowane jest schorzenie. Pacjenci z pokrzywką często rezygnują z aktywności życiowych, takich jak hobby czy życie seksualne, unikają kontaktów towarzyskich i odczuwają osłabienie więzi z bliskimi.

Badania wykazały, że osoby z pokrzywką oceniają swój stan zdrowia i satysfakcję z życia niżej niż pacjenci z alergiami układu oddechowego. Symptomy pokrzywki negatywnie wpływają na codzienne funkcjonowanie zarówno w sferze fizycznej, jak i emocjonalnej, co przekłada się na obniżoną jakość życia.

Pokrzywka dzieli się na różne rodzaje w zależności od przyczyn jej wywołujących. Wyróżniamy pokrzywkę samoistną, znana również jako idiopatyczna, gdzie nie jest możliwe zidentyfikowanie konkretnego czynnika wyzwalającego. Z kolei pokrzywka indukowana jest spowodowana przez określone czynniki. Do tej grupy zalicza się:

• pokrzywkę cholinergiczną, która pojawia się w wyniku wzrostu temperatury ciała, często związaną z aktywnością fizyczną;
• pokrzywkę polekową, która może mieć podłoże alergiczne lub niealergiczne;
• pokrzywkę aspirynową, będącą reakcją na kwas acetylosalicylowy obecny w niektórych lekach i produktach spożywczych;
• pokrzywkę kontaktową, wynikającą z bezpośredniego kontaktu ze składnikiem wywołującym reakcję, takim jak lateks, żywice, ślina zwierząt, nadsiarczan amonu czy aldehyd mrówkowy;
• pokrzywkę alergiczną pokarmową, będącą efektem ekspozycji na alergeny pokarmowe;
• pokrzywkę fizykalną, do której zaliczamy między innymi pokrzywkę wodną, słoneczną, cieplną, z zimna, z ucisku, dermograficzną oraz wibracyjną.

Wśród czynników, które mogą nasilać objawy przewlekłej pokrzywki, wymienia się:

• niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, naproksen czy kwas acetylosalicylowy.,
• ekstremalne temperatury,
• promieniowanie słoneczne,
• noszenie zbyt ciasnych ubrań,
• alkohol,
• narkotyki,
• stres,
• problemy ze snem,
• różnego rodzaju infekcje,
• okres menstruacyjny oraz dni go poprzedzające i następujące.

Przyczyny pokrzywki

Alergia pokarmowa jest jedną z przyczyn pokrzywki alergicznej, przy czym reakcje mogą być wywołane przez:

• ryby,
• mleko,
• jaja,
• orzechy,
• niektóre owoce i warzywa.

Wśród leków, które często prowokują alergie, znajdują się penicylina, jej pochodne, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe środki przeciwzapalne oraz surowica przeciwtężcowa.

Alergenami mogą być również pyłki roślin, naskórek i sierść zwierząt domowych, a także różne składniki żywności, w tym barwniki, konserwanty i przyprawy.

Nie bez znaczenia są również chemikalia, jady owadów oraz lateks, który może wywoływać reakcje alergiczne, np. podczas noszenia rękawic lateksowych.

Choroby infekcyjne przewodu pokarmowego, wywołane przez bakterie, grzyby i pasożyty, również mogą być przyczyną pokrzywki. Do tej kategorii należą także zakażenia wirusowe, takie jak zapalenie wątroby czy HIV.

Różnorodne czynniki fizyczne również mogą wywoływać pokrzywkę. Należą do nich zimno, ucisk, ciepło, kontakt z wodą, promieniowanie słoneczne, wibracje oraz wysiłek fizyczny, który prowadzi do pocenia się – w tym przypadku mówimy o pokrzywce cholinergicznej. Warto również wspomnieć o dermografizmie, który jest rodzajem pokrzywki indukowanej przez potarcie lub zadrapanie skóry.